Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało o planach przyłączenia fragmentu Międzyodrza do Drawieńskiego Parku Narodowego. Chodzi o obszar o powierzchni około 1400 hektarów, położony na terenie gminy Kołbaskowo oraz miasta Szczecin.
Idea powołania Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry pojawiła się wiele lat temu i była odpowiedzią na unikatowe walory przyrodnicze Międzyodrza. Projekt zakładał objęcie ochroną całego obszaru rozlewisk Odry, od Szczecina po granicę z Niemcami.
Park miał być jednym z większych parków narodowych w Polsce i pierwszym, który chroniłby wielkoskalowy krajobraz rzeczny w tej części Europy. Koncepcja uzyskała poparcie środowisk naukowych, ekologów oraz części samorządów.
Mimo zaawansowanych prac legislacyjnych i społecznych konsultacji, projekt utworzenia Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry nie został zrealizowany. Decydującym momentem było weto prezydenta Karola Nawrockiego wobec ustawy powołującej park.
Weto to skutecznie zablokowało powstanie nowego parku narodowego w dolinie Odry. Argumentowano je m.in. potrzebą dalszych analiz społeczno-gospodarczych oraz obawami części lokalnych środowisk.
Po odrzuceniu projektu parku narodowego temat ochrony Międzyodrza nie zniknął z agendy publicznej. Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozpoczęło poszukiwania rozwiązań, które pozwoliłyby wzmocnić ochronę tego terenu w ramach obowiązujących przepisów.
Jednym z takich rozwiązań stała się koncepcja przyłączenia fragmentów Międzyodrza do już istniejącego Drawieńskiego Parku Narodowego. Dzięki temu możliwe jest objęcie obszaru ochroną bez konieczności tworzenia nowej jednostki.
Planowane włączenie około 1400 hektarów Międzyodrza do Drawieńskiego Parku Narodowego jest bezpośrednią konsekwencją wcześniejszego weta prezydenckiego. Wobec braku możliwości powołania Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry, rząd zdecydował się na rozwiązanie pośrednie.
Rozszerzenie istniejącego parku narodowego jest procedurą prostszą formalnie i mniej podatną na blokady legislacyjne. Pozwala też szybciej wprowadzić realne mechanizmy ochrony przyrody.
Utworzenie Obwodu Ochronnego „Międzyodrze” w strukturze Drawieńskiego Parku Narodowego ma charakter kompromisowy. Z jednej strony nie realizuje pierwotnej wizji Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry, z drugiej – zapewnia Międzyodrzu najwyższy możliwy status ochronny.
Dla przyrody oznacza to realne korzyści w postaci jednolitego zarządzania, stałego nadzoru i długofalowych planów ochrony. Dla administracji państwowej – obejście impasu, który powstał po prezydenckim wecie.
Od ponad dwóch dekad Międzyodrze pozostaje symbolem trudnych decyzji na styku polityki, samorządu i ekologii. Każda kolejna próba objęcia tego terenu ochroną pokazuje, jak skomplikowany jest proces tworzenia parków narodowych w Polsce.
Obecna inicjatywa może okazać się najbardziej realną szansą na trwałe zabezpieczenie tego obszaru. Choć w innej formie niż pierwotnie planowano, cel pozostaje ten sam – ochrona jednego z najcenniejszych krajobrazów doliny Dolnej Odry.
Fot. Ministerstwo Klimatu i Środowiska